Hartkloppingen in de nacht

, , Leave a comment

Hartkloppingen in de nachtHartkloppingen is in dagelijks spraakgebruik de benaming voor een te snelle hartslag (tachycardie). Soms gaat dat ook gepaard met een krachtiger contractie dan normaal. Het hart klopt dan letterlijk in de keel. Niet zelden komen hartkloppingen voor in de nacht. Veel getroffenen hebben zelfs alleen ‘s nachts last van het probleem. Ze geven aan dat de klachten vooral optreden als ze liggen. Mogelijke oorzaak is de herverdeling van het bloed in het lichaam tijdens de positie van staand naar liggend.


Zijn hartkloppingen in de nacht gevaarlijk?

Hartkloppingen in de nacht hoeven niet niet per definitie op acuut gevaar te wijzen. Ze hebben vaak een onschuldige reden en komen voor bij:

  • opwinding;
  • spanning;
  • of zelfs vreugde.

Maar soms gaan er achter hartkloppingen ook ernstige medische oorzaken schuil. Dan gaan ze bijvoorbeeld gepaard met andere symptomen zoals:

  • kortademigheid;
  • of pijn op de borst, uitstralend naar de linkerschouder of -arm.

In die gevallen kan het gaan om een ernstige aandoening zoals een hartaanval. Doen zich voor de eerste keer hartkloppingen in de nacht voor? En is er sprake van deze bijkomende klachten? Zoek dan direct medische hulp.




Waar ontstaan hartritmestoornissen

Belangrijk is ook de plek waar hartritmestoornissen hun oorzaak vinden:

  • in de voorkamer (atrium of boezem);
  • of in de kamer (ventrikel) van het hart.

De meeste hartkloppingen ontstaan in de boezem. Ontstaan ze in de kamers, dan is er sprake van een acute noodsituatie die men meteen behandelen moet.

Ritmestoornissen vanuit de boezem

Ritmestoornissen vanuit de boezem zijn dus relatief onschuldig maar wel vervelend. Ze zijn dan wel niet levensbedreigend, maar vormen wel een ongewenste belasting voor het hart. Als de hartslag langdurig naar pakweg 170 gaat, dan gaat de pompfunctie achteruit. Vergelijk het met een motor die constant een te hoog toerental maakt. Daarnaast is er bij boezemtachycardie een verhoogd risico op stolsels in het hart. Die stolsels kunnen doorschieten naar de hersenen en een beroerte veroorzaken.

De oorzaken van hartkloppingen ‘s nachts

De oorzaken van hartkloppingen in de nacht zijn erg divers en niet altijd direct herkenbaar. Meestal gaat het om ​oorzaken zonder structurele of functionele ziekten van het hart. De meest voorkomende en tevens meest onschuldige oorzaken die ‘s nachts hartritmestoornissen veroorzaken, zijn hieronder weergegeven.

Stress

Stress is een fenomeen dat het hart direct beïnvloedt en niet alleen psychische problemen veroorzaakt. Zo kan stress ook verantwoordelijk zijn voor hartkloppingen. Vooral ‘s nachts. Is iemand gestrest, dan leidt dit tot verhoogde activiteit van een speciaal, autonoom deel van het zenuwstelsel, de sympathicus. In de evolutie van de mens had dat als taak om in gevaarlijke situaties te zorgen voor:

  • een verhoogde spierspanning;
  • verhoogde doorbloeding;
  • een betere ademhaling.

Ook tegenwoordig is dit nog merkbaar, bijvoorbeeld bij prestatiedruk, examens en angsten van allerlei aard. Daarbij veroorzaakt de afgifte van adrenaline aan het hart hartkloppingen. Maar ook positieve stress kan hartkloppingen (tachycardie) teweegbrengen. Denk daarbij aan

  • vreugde over iets wat gaat plaatsvinden;
  • of verliefd zijn.

Door stress veroorzaakte hartkloppingen treden meestal ‘s nachts op omdat het lichaam dan tot rust komt. Overdag heeft men niet de gelegenheid om over aanstaande situaties na te denken. Dit type tachycardie is meestal onschadelijk.




Alcohol

Alcohol heeft zijn uitwerking op vele plaatsen in het lichaam. Naast de bij ieder van ons al bekende effecten, kan alcohol ook verantwoordelijk zijn voor hartkloppingen in de nacht. Dit verschijnsel is zo opvallend, dat het de naam Holiday Heart Syndrome kreeg. Vooral sommige jonge mensen zijn ‘s nachts na het drinken van alcohol vatbaar voor hartkloppingen. Meestal na een lange avond van feesten waarin men overmatig alcohol en drugs gebruikt. Het hart begint enkele uren daarna sneller te kloppen en ‘s nachts komt het dan tot hartkloppingen:

  • oorzaak is een door de alcohol opgeroepen boezemfibrillatie;
  • normaal gesproken trekken eerst de voorkamers van het hart zich samen;
  • en met enige vertraging trekken zich dan de kamers samen;
  • de stroompulsen die van de voorkamer komen, worden doorgeleid via de zogenaamde AV-knoop;
  • komt het echter tot boezemfibrillatie, dan kan de AV-knoop niet elke prikkel wegfilteren;
  • daardoor zullen de kamers te snel samentrekken, wat zich manifesteert als hartkloppingen.

De door de alcohol veroorzaakte boezemfibrillatie is meestal beperkt tot de nacht en stopt vanzelf. Toch raadt men aan om de drinkgewoonten serieus aan te pakken. Minder alcoholgebruik kan voorkomen dat het hart ‘s nachts ‘op hol slaat’.

Glaasje alcohol voor het slapengaan om te ontspannen

Menigeen drinkt ‘s avonds ook nog enkele glazen wijn om te ontspannen voor het slapengaan. Maar dat is een misvatting want alcohol bevat veel suiker. Je zult er niet van ontspannen. Integendeel! Het is als olie op het vuur. Een glaasje wijn is absoluut goed voor het hart, maar drink dat dan liever bij het avondeten.

Hartkloppingen tijdens de zwangerschap

Een andere oorzaak van hartkloppingen tijdens de nacht, kan zwangerschap zijn. Overigens kan men tijdens de zwangerschap ook overdag hartkloppingen krijgen. De bloedsomloop rond de baby breidt zich immers uit. Het lichaam pompt meer bloed rond. ‘s Nachts evenwel, treden de hartkloppingen veel vaker op. Dat is voornamelijk te wijten aan de liggende positie. Bij zwangerschap kan het komen tot het samendrukken van bloedvaten in buik- en bekkengebied. Daardoor vloeit er minder bloed terug naar het hart. Om de bloeddruk te handhaven, moet het hart sneller kloppen. En dat kan men ervaren als hartkloppingen.

Menopauze

Met de ‘menopauze’ of ‘overgangsjaren’ bedoelt men de jaren onmiddellijk vóór en na de laatste menstruatie van de vrouw. Gedurende die tijd vindt er een verandering in de vrouwelijke hormoonhuishouding plaats. Vaak gaat dat gepaard met lichamelijke klachten. Veel voorkomende klachten tijdens de menopauze zijn:

Nachtelijk hartkloppingen behoren tijdens de menopauze tot een van de meest voorkomende klachten. Maar in de meeste gevallen is er geen reden tot bezorgdheid.

Lage bloeddruk

Van een lage bloeddruk is sprake als de bovendruk (systolische druk) minder dan 110 mmHg (millimeters kwik) bedraagt. We spreken dan niet echt van een ziekte want enigszins verlaagde bloeddrukwaarden ontzien de vaten. Een lage bloeddruk blijft vaak onopgemerkt. Het lichaam past zich aan via de spieren van de vaatwand. De hartslag is daarbij meestal normaal. Alleen bij een ​​snelle daling van de bloeddruk, zoals bij snel opstaan, verhoogt het lichaam reflexmatig de hartslag. Dit kan door de betrokkene worden ervaren als tachycardie.

Structurele of functionele hartafwijkingen

Naast de tot nu toe beschreven oorzaken, zijn er ook een aantal structurele of functionele hartafwijkingen die hartkloppingen ‘s nachts kunnen veroorzaken. Normaal gesproken ontstaat er een prikkel bij de sinusknoop in de boezem. Die trekt samen waarna de prikkel via het AV-knooppunt naar de hartkamers wordt overgebracht. Soms echter zijn er extra geleidingsbanen die de gereguleerde actie in de war brengen. Zo kan de prikkel (stimulus) tussen boezem en kamer in een soort lus belanden en steeds weer heen en weer gaan. Dat kan leiden tot frequenties tot ongeveer 200 slagen per minuut.

 

Leave a Reply